آکندرایتها

همانطور که در نوشتار های دیگر هم نوشتیم شهاب سنگ ها به 2 گروه سنگی تقسیم می شوند.

آکندرایتها و کندرایتها

در این بخش به شهابسنگ های سنگی اکندرایت می پردازیم.

آکندرات ها5 تا8  درصد کل شهاب سنگ ها را تشکیل می دهند آکندرایت یعنی شهاب سنگی که کندرل یا دانه های گرد درونش نباشد.

شهابسنگ های آکندرایت از سیارکهایی کنده شده اند  که آن سیارک ها مادر این شهابسنگ ها هستند و همه ی آنها دگرگون شده هستند.یعنی مادر این شهاب سنگ ها زمانی ذوب شده  و گداخته بودند و سنگ ها یک بار گداخته و نرم شده اند و دوباره کریستال بندی شده اند و ساختارشان عوض شده است. مانند سنگ های زمینی که در این چندین میلیارد سال چند بار گداخته شده و دگرگون شده هستند.

آکندرایت ها به بخش های زیر تقسیم می شوند.

1-شهابسنگ های بهرامی (مریخی) 

2- شهابسنگ های ماه

3- HED group(Howardites,,Eucrites,,Diogenites )

4-  انگرایتس (angrites)

5- اوبرایتس (aubrites)

6- یورلایتس(urelites)

7- براچینایتس(Brachinites)

8- آکندرایت کهن (primitive)

درموردآکندرایت های ماه و مریخ در بخشی دیگر نوشتیم. در اینجا از آکندرایت هایHED آغاز می کنیم.

1-آکندرایت هایHED

شهاب سنگ های  HED   60 درصد شهاب سنگهای آکندرایت را تشکیل می دهد.این نوع شهاب سنگ جزء شهاب سنگ های آکندرایت ارزشمند است مادر این شهابسنگ ها سیارک  vesta 4  است که در کمربند سیارکی قرار دارد و یکی از بزرگترین سیارکهای این کمربند است.  قطر آن525 کیلومتراست و 200سال پیش کشف شده است.

این سیارک 1تا2میلیارد سال پیش2 برخورد بزرگ با سیارک های کوچکتری داشته و تکه ای ازآن کنده شده است و به زمین رسیده اند.

نزدیک1500  شهاب سنگHED تاکنون ثبت شده هستند و ثبت نشده نیز باید بسیار باشد.

این تیکه ها 3 گروه هستند به نام های (Howardites,,Eucrites,,Diogenites ) که به مجموع آنهاHED می گویند

به عکس ها آکندرایت هایHEDنگاه کنید

این شهاب سنگ ها در بازار خرده فروشی از گرمی 20 دلار معادله می شود و قیمت این نوع شهاب سنگ بستگی به فراوانی و تازگی و مکان برخورد آن دارد.

راه شناختHED  نخست پوسته گداخته است اگر پوسته نداشته باشد می توانید با ذره بین بر روی ان ها دنبال پوسته گداخته باشید. ما در اینجا تعدادی عکس از گروه HED برایتان گذاشته ایم تا بتوانید راحت این سنگ ها را بر روی زمین تشخیص دهید و بزودی عکس های بیشتری خواهیم گذاشت.

این نوع آکندرایت ها جذب آهن ربایی ندارند چون کمتر از 1درصد آهن در آن ها وجود دارد.

آکندرایت گروه انگرایتس: (angrites)

این شهاب سنگ های آکندرایت بسیار کمیاب هستند و ارزشمند و تا سال2014 تنها22 شهاب سنگ از این گونه ثبت شده است.

شهاب سنگ های انگرایتس بازالتی هستند و گاهی در آن ها سوراخ های چند میلی متری و حتی5/2 سانتی دیده می شود.

این شهاب سنگ بسیار عجیب هستند و گروهی از دانشمندان بر این باورند که این شهاب سنگ از سیاره تیر یا مرکوری (Mercury) آمده است، سیاره مرکوری (تیر) نزدیک ترین سیاره به خورشید است.

بیشتر انگرایتها از صحرای آفریقا هستند که با کاوش روشمند (سیستماتیک) بوسیله شکارچیان شهاب سنگ پیدا شده اند و بزرگترین آن5/ 16کیلوگرم است و نام آن دوربیگنی (Dorbigny)است.

این شهاب سنگ را یک کارگر مزرعه در حال شخم زدن در زمین پیدا کرده و ان را به صاحب زمین داده و صاحب زمین هم که نمی دانسته چه چیزی پیدا کرده ان  را 20سال را نگه داری میکند تا اینکه مطلبی را درباره شهاب سنگ ها می خواند و بعد از ان سنگ را به کارشناسان داده و بعد از کارشناسی معلوم میشود که ان سنگ آنگرایت است.


به عکس انگرایتها ها نگاه کنید.

اوبرایتس (Aubrites)

این شهاب سنگ نامش را ازشهری در فرانسه به نام ابریس (aubres) گرفته است. این شهاب نیز یکی از کمیاب ترین آکندرایت ها است، تا نیمه سال2014 میلادی تنها 71 شهاب سنگ از این نمونه ثبت شده است و بی گمان ثبت نشده هم از این سنگ در بازار هست.

بیشتر اوبرایت ها در قطب جنوب با کاوش روشمند ناسا یا در شمال آفریقا با گردش روشمند شکارچیان شهابسنگ پیدا شده اند و در آمریکا و استرالیا نیز چند عدد پیدا شده است.

ظاهر این شهابسنگ بسیار مانند شهاب سنگ ماه است و یابنده گمان می کند که شهابسنگ ماه پیدا کرده است. درونش دانه هایی از خرده شهاب سنگ های دیگر است.

انستاتیت زیاد دارد ولی چون دگرگون شده است دیگر به کندرایت انستاتیت نمی خورد و نام دیگرش انستاتیت آکندرایت است. رنگ این شهاب سنگ بسیار روشن است.


به عکس هاآکندرایت های Aubritesنگاه کنید.

یوریلایتس (ureilites)

این نوع شهاب سنگ هم از نمونه های کمیاب  و ارزشمند است. از این نمونه شهاب سنگ آکندرایت تا تابستان  2014تعداد 375 عدد ثبت شده است بیش از90 درصد این شهاب سنگ ها یا در قطب جنوب یا در شمال افریقا با گردش روشمند جمع آوری شده.

رنگ این شهاب سنگ ها قهوه ای یا خاکستری پررنگ است نام این شهاب سنگ از شهر  urey  روسیه گرفته شده است.

درسال2008 یک سیارک80 تنی که چهار متر قطر داشت وارد جو زمین شد و روی کشور سودان در 37 کیلومتری بالای زمین روی سودان منفجر شد ومقدار زیادی از تکه های آن بر روی کویر سودان ریخت، 600 شهاب سنگ ریز و درشت در جستجوی منطقه پیدا شد. جنس این سیارک از جنس یورلایتس (urelites)بود.

این نخستین باری است که انسان ورود ا ین سیارک را پیش بینی کرده بود دانشمندان از قبل  پیش بینی کرده بودند که این سیارک روی سودان به جو برخورد می کند.این سیارک توسط یک آمریکائی با تلسکوپ5/ 1متری 19ساعت پیش از برخورد کشف شده بود.

سودانی ها که چیزی درباره شهاب سنگ نمی دانستند به شکارچیان شهاب سنگ آمریکائی کمک کردند و این گنج های آسمانی  را جمع کردند البته به تمام کسانی که کمک کرده بودند نفری 100 دلار رسید !!!.

دلالان آمریکائی سنگ های جمع شده از این شهاب سنگ را گرمی100 دلار فروخته اند.

شهاب سنگ یورلایت دارای الماس میکروسکوپی نیز می باشد که این الماس ها در  اثر شوک برخورد سیارک مادر اورلستینت تشکیل شده اند.این شهاب سنگ دارای امینواسید  نیز هست که یکی از اثار و شالوده زندگی است. دارای مقدار بالایی کربن و مقداری هم الوین(3/0 است ).


عکس های ureilites را با دقت ببینید

براچینایتس(Brachintes)

این نیز یک آکندرایت کمیاب است و دارای آلوین بالا، این شهاب سنگ نزدیک به شهابسنگ پریمیتیو(primitive) (آکندرایت کهن) است. این شهاب سنگ از74تا 98 درصد آلوین دارد.

تاکنون 37 شهاب سنگ از این گروه ثبت شده که در  کاوشهای روشمند پیدا شده اند. 90درصد آنها از شمال افریقا پیداشده اند.


 

عکس ها ی Brachintesرا ببینید.

(primitive) پریمیتیو( اکندرایت کهن)

این شهاب سنگ بسیار شباهت نزدیکی به کندرایت ها دارد و از نظر شیمی همان کانی ها را دارد. فرقش در این است که کندرایت های این شهاب سنگ گداخته شده و دگرگون شده است.

دانه های کندرل  به روشی که در کندرایتها هست در درون این شهاب سنگ دیده نمی شود و بصورت دیگری کریستال بندی شده است. تا نیمه اول سال 2014تعداد190عدد از این شهاب سنگ پیدا شده که بیشتر انها از شمال افریقا بوده است.

یورلایتس (ureilites) و براچینایتس (Brachinites) نیز  زیر گروه شهاب سنگ (primitive)پریمیتیو( اکندرایت کهن) هستند.


عکس هایprimitive ر ا ببینید

 نوشتار از: پارسا شیرخانی ، نروژ                                            تماس با ما

ویرایش از: ابولفضل حسینی ، رفسنجان                        info @ asemansang.com            

  استفاده از نوشتار با ذکر منبع (آدرس صفحه) چالشی نیست.

 البوم کامل درسایت

 گالری اسمان سنگ